Stratford-upon-Avon: 5 Shakespeare-plekken die je gezien moet hebben

Zeg je Engeland, dan zeg je Shakespeare. De beste plek om het erfgoed van ’s werelds beroemdste toneelschrijver en dichter te verkennen, is zijn geboorteplaats Stratford-upon-Avon. Uiteraard draait alles daar om het leven van de zestiende-eeuwse ‘Bard’. Hier zijn vijf bijzondere Shakespeare-plekken die je gezien moet hebben.

shakespeare
William Shakespeare (foto: Annemarie Latour)

1.  De binnenplaats van Shakespeares geboortehuis

Je kunt er niet omheen. In het middeleeuwse centrum van Stratford draait alles om het geboortehuis van Shakespeare. Het vakwerkhuis ligt in Henley Street, een pittoreske winkelstraat, en wordt geflankeerd door de onvermijdelijke Shakespeare cadeau- en boekwinkel.

Het vakwerkhuis ligt niet voor niets op een prominente plek in de stad. Shakespeares vader was burgemeester van Stratford en genoot het nodige aanzien. Samen met zijn vrouw Mary betrok hij de woning aan Henley Street en kreeg er acht kinderen. Toen de burgervader in 1601 stierf, was William het oudste overgebleven kind en erfde hij het familiehuis.

Wie naar binnen wil gaan, doet dat via de spuuglelijke beton-en-glas entree van het aangrenzende Shakespeare Centre. Na een kleine expositieruimte die op de entree volgt, kom je in een tuin waar de paden je naar het zestiende-eeuwse vakwerkhuis leiden. Het huis is middeleeuws ingericht en een bezoek meer dan waard.

Nog leuker wordt het op de binnenplaats. Daar kun je terecht bij de acteurs van ‘Shakespeare Aloud!’ In passende kledij spelen ze scènes uit Shakespeares toneelstukken. Heb je een verzoeknummer, zoals de balkonscène uit Romeo and Juliet of de openingsscène van de heksen uit Macbeth? Zij zetten het met verve voor je neer. Dan besef je weer hoe geniaal de Bard uit Stratford was.

Shakespeare aloud
Shakespeare aloud! (foto: Annemarie Latour)

2.  De appelboomgaard bij Anne Hathaway’s Cottage

Een klein stukje buiten Stratford, in het dorp Shottery, ligt het ouderlijk huis van Anne Hathaway, de echtgenote van Shakespeare. Oorspronkelijk was het vijftiende-eeuwse huis een boerderij, want Anne’s vader was schapenboer. Waar nu een lieflijke cottagetuin aan het oude vakwerkhuis grenst, liep toen vooral kleinvee.

Dat weerhield de ‘stadse’ Shakespeare er niet van om Anne het hof te maken. Hij moest wel, want de 18-jarige Bard had de 26-jarige Anne ongehuwd zwanger gemaakt. Om ieders reputatie te redden, trouwde het stel snel om vervolgens intrek te nemen in het stadshuis in Stratford. In feite was dit huwelijk Williams redding, want de familie Shakespeare zat tegen die tijd financieel aan de grond, terwijl de Hathaways zeer verdienstelijk boerden.

De cottage in Shottery is zowel binnen als buiten een plaatje. In sommige kamers zijn originele meubelstukken van de familie Hathaway te zien, waardoor het niet moeilijk is om te bedenken hoe het leven er vroeger uitzag. De volkse Tudorstijl van de cottage, met haar fraaie houten balken, heeft nog altijd iets aantrekkelijks.

Net zo tijdloos is de appelboomgaard die bij de cottage hoort. Wie deze in september of oktober bezoekt, wandelt onder zwaarbeladen takken vol roodgele appels, zoals Shakespeare en Anne misschien ooit hebben gedaan. De romantiek wordt nog levendiger wanneer je in het kleine prieel van takken plaatsneemt dat naast de boomgaard staat. Hier vind je een ‘praatpaal’ die naar keuze liefdessonnetten van de Bard voordraagt. Beter dan dit kan het niet worden.

Appelboomgaard
Appelboomgaard bij Anne Hathaway’s Cottage (foto: Annemarie Latour)

3.  De misericordes in Holy Trinity Church

Als je toch in Stratford bent, bezoek dan ook de Holy Trinity Church. Deze fraaie Anglicaanse kerk ligt aan de oever van de Avon, op tien minuten lopen vanuit het centrum. De kerk is het oudste gebouw van Stratford en gaat qua geschiedenis terug tot het jaar 1210. Dit betekent dat de kerk er al stond toen Shakespeare leefde.

De band tussen Shakespeare en de Holy Trinity Church wordt binnen in de kerk duidelijk. Leden van de Shakespeare-familie, ook William en Anne, liggen prominent begraven aan de voet van het hoogaltaar achter in de kerk. De Bard is er ook gedoopt, zo blijkt uit een geëtaleerde kopie van het oude kerkregister.

Minstens zo interessant zijn de oude eiken koorbanken uit de vijftiende eeuw. De 26 zetels van de banken in het hoogkoor bevatten allemaal een misericorde – een zitsteuntje aan de onderkant van de opklapbare zetel. Dit steuntje moest ervoor zorgen dat de priesters en monniken die al staande hun gebeden prevelden, toch iets hadden om op te leunen.

Wie de misericordes in Stratford goed bekijkt, valt van de ene verbazing in de andere. In het houtsnijwerk worden mythologische wezens zoals zeemeerminnen en –mannen afgewisseld met engelen, bekvechtende echtparen, duivelsfiguren en taferelen die duidelijk maken dat er van vrouwen weinig goeds valt te verwachten. Je gaat je meteen afvragen of Shakespeare zijn inspiratie voor komedies als The Taming of the Shrew hier heeft opgedaan.

Misericorde in Stratford
Misericorde in Stratford (foto: Annemarie Latour)

4.  De zotskolf van de nar in Henley Street

Hamlet, Macbeth, King Lear: we kennen waarschijnlijk allemaal wel één of meerdere personages uit Shakespeares toneelstukken. Maar wie herinnert zich Touchstone, de nar uit de komedie As You Like It? De naam van dit personage, dat zich vertaalt als ‘toetssteen’ of ‘maatstaf’, spreekt boekdelen. Zelfkennis is een groot goed.

In Henley Street – dezelfde straat waar het geboortehuis van Shakespeare staat – wordt de nar geëerd met een eigen standbeeld. Het is gemaakt door de beeldhouwer James Butler, die zijn werk als volgt uitlegt: “Het personage van de clown of nar komt in veel stukken van Shakespeare terug en ik heb ervoor gekozen om hem al dansend uit te beelden – alsof hij bijna van zijn sokkel afspringt.”

Vier teksten op de sokkel, allemaal afkomstig uit de werken van de Bard, spreken voor zich: “The fool doth think he is wise, but the wise man knows himself to be a fool.” (As You Like It). “Foolery, Sir, does walk about the orb like the sun; it shines everywhere.”  (Twelfth Night). “O noble fool! A worthy fool!” (As You Like It). “Alas, poor Yorick. I knew him, Horatio; a fellow of infinite jest.” (Hamlet).

Er zit echter nog een diepere laag in dit kunstwerk. Butler gaf de nar twee voorwerpen mee. Boven zijn hoofd zwaait hij met een zotskolf waarop het lachende gezicht van de komedie te zien is, terwijl hij achter zijn rug een zotskolf verbergt met het sombere gezicht van de tragedie. “We dansen door het leven, waarbij we het optimisme zorgvuldig boven ons hoofd balanceren, terwijl tragedie aan de achterkant op de loer ligt,” aldus Butler.

Nar in Stratford
Touchstone de nar in Stratford (foto: Annemarie Latour)

5.  De hond van de Garrick Inn

Wie door het middeleeuwse centrum van Stratford wandelt, komt ongetwijfeld de Garrick Inn tegen. Deze pub, de oudste kroeg van Stratford en naar verluid een haunted exemplaar, heeft niet direct iets met Shakespeare te maken. Toch stond het gebouw er al wel toen de Bard zelf door Stratford struinde, dus wie weet of hij het pand ooit heeft bezocht.

Natuurlijk is niet iedere ‘Ye Olde Pub’ even oud. Van de Garrick Inn is bekend dat de oudste stukken uit de veertiende eeuw stammen en de rest van het pand rond 1596 is gebouwd. Door de tijd heen is het meermaals verbouwd en gerestaureerd, zodat het tegenwoordig een Elizabethaans uiterlijk heeft. Je kunt er nog altijd een pint drinken en de nodige pub grub eten.

Toch was de Garrick Inn niet altijd een pub. Het werd pas in de achttiende eeuw een herberg, die destijds de naam ‘The Greyhound’ kreeg. Wie het houten snijwerk van de gevel bekijkt, ontdekt dan ook een merkwaardige hond met poten die op paardenhoeven lijken. In 1795 werd de herberg vernoemd naar David Garrick, een toneelspeler die een toeristische impuls aan Stratford gaf door zijn passie voor Shakespeare te delen via allerlei evenementen.

Garrick Inn in Stratford
Garrick Inn in Stratford (foto’s: Annemarie Latour)

Bard en oester

Zo komen we, met een creatieve omweg, weer uit bij de beroemde Bard. Van binnenplaats tot appelboomgaard, en van misericorde tot zotskolf, om ten slotte te eindigen bij een windhond met vreemde paardenhoeven. Wie naar Stratford-upon-Avon gaat en goed om zich heen kijkt, hoeft zich niet te vervelen.

© Annemarie Latour

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.